Przejdź do treści

Niezależny serwis, niezwiązany z producentami. Linki do Amazon.pl i innych sklepów są afiliacyjne: cena dla Ciebie się nie zmienia.

Poradnik

Jak przygotować przedmiot do skanowania 3D? Spray matujący i markery

Błyszczący, czarny albo przezroczysty przedmiot skaner widzi gorzej niż matowy: światło odbija się, znika albo przechodzi na wylot. Pomaga cienka matowa warstwa sprayu i kilka znaczników, ale najpierw sprawdź, czy Twój model w ogóle ich potrzebuje, bo część skanerów radzi sobie z ciemnym plastikiem bez żadnego przygotowania.

Redakcja skaner-3d.pl · Aktualizacja: · Jak porównujemy

Creality CR-Scan Ferret SE, zdjęcie producenta
Na zdjęciu: Creality CR-Scan Ferret SE (zdjęcie producenta)

Dlaczego te przedmioty sprawiają kłopot

Skaner mierzy to, co wróci do jego kamery. Błyszcząca powierzchnia odbija światło w jedną stronę, więc kamera widzi plamę zamiast wzoru. Czarna powierzchnia pochłania je, a szkło i przezroczysty plastik przepuszczają. Efekt jest zawsze podobny: dziury w siatce i skaner, który gubi śledzenie, a Ty cofasz się po własnych śladach. Ratunek to jasna, matowa warstwa albo znaczniki, które dają skanerowi punkty zaczepienia.

Najpierw sprawdź, czy w ogóle musisz

Pytanie, które oszczędza najwięcej sprayu: czy Twój skaner radzi sobie bez niego? Zależy od modelu, i to bardziej, niż sugeruje klasa cenowa.

Model Czarne, błyszczące, przezroczyste
Creality Ferret SE Czarne i metalowe skanuje bez sprayu, błyszczące i przezroczyste wymagają preparatu
Creality Ferret Pro Na ciemnych i półprzezroczystych elementach bez sprayu łatwo gubi śledzenie, choć np. czarną podeszwę buta skanuje bez przygotowania
Creality Otter Czarne i metalizowane przedmioty skanuje bez sprayu
Creality Lizard Czarne i błyszczące wychodzą bardzo trudno, potrzebne jest maskowanie sprayem
Creality Raptor W trybie laserowym skanuje obrobione, błyszczące aluminium bez sprayu
Creality Sermoon S1 Laser i podczerwień dobrze radzą sobie z czarnymi i błyszczącymi powierzchniami
Revopoint MetroX Pro Bardzo błyszczące albo zupełnie czarne przedmioty mogą wymagać obróbki powierzchni
EinScan SP Błyszczące i metalowe przedmioty mogą wymagać pudru albo sprayu matującego

Nie kupuj więc sprayu na zapas, dopóki nie zobaczysz, w którym miejscu Twój skaner się potyka. Jeśli planujesz sprzęt głównie do metalu i połysku, porównaj modele w rankingu laserowych skanerów 3D.

Spray czy znaczniki: dopasuj do objawu

Oba środki leczą co innego. Skaner gubi śledzenie na gładkiej, jednolitej powierzchni? Pomogą znaczniki. Są dziury tam, gdzie powierzchnia lśni, jest czarna albo przezroczysta? Pomoże spray lub puder. Zdarza się, że oba problemy występują naraz, i wtedy potrzebujesz obu, a znaczniki możesz przykleić na kartonik obok, żeby nie dotykać spryskanej powierzchni.

Spray matujący: znikający czy trwały?

Spray matujący zostawia cienką, jasną, matową warstwę, po której światło zachowuje się przewidywalnie. Są dwie rodziny. Znikający (sublimujący albo odparowujący) po jakimś czasie sam schodzi z przedmiotu, więc nie trzeba go czyścić. Trwały zostaje na powierzchni, dopóki go nie zmyjesz. Biel widać natychmiast po nałożeniu, więc od razu zobaczysz, czy nie został gdzieś goły fragment. Spryskuj tuż przed skanem i mieść się w oknie widoczności z tabeli niżej: po tym czasie biel znika, a Ty zostajesz z niedokończonym skanem.

Dane poniżej pochodzą z opisu linii ATTBLIME u polskiego sprzedawcy i pokazują rząd wielkości, nie normę dla całego rynku.

Spray Baza Widoczność Znika po Uwagi
ABX cyklododekan do 2 h 2-4 h Matowa biel widoczna od razu, po odparowaniu nie trzeba czyścić
AB2 ulepszony cyklododekan 1-2 h Nie podano Samoulatniający się
AB6 Nie podano 4-6 h 6-10 h Na dłuższe sesje pomiarowe
AB ZERO bioetanol Nie podano 1 h Na powierzchnie lakierowane i żywiczne
AB24 cyklododekan (duża zawartość) Nie podano Nie podano Trudne warunki powyżej 30°C, ochrona zabytków
ABP skrobia ryżowa trwały nie znika, zmywa się wodą Ekologiczny, biodegradowalny

Który wybrać? Nie ma jednego najlepszego: liczy się, ile czasu potrzebujesz. Ile godzin zajmie Ci skan? Krótka sesja nad jedną rzeczą to ABX albo AB2. Dłuższy pomiar to AB6, bo jego biel utrzymuje się 4-6 godzin. Upał powyżej 30°C to AB24, a lakier albo żywica to AB ZERO. Jeśli przedmiot ma poczekać na kolejne skany i nie chcesz pilnować zegara, bierz trwały ABP i zmyj go wodą po wszystkim.

Zanim kupisz, przeczytaj skład: w opisie linii podano, że większość tych sprayów nie zawiera dwutlenku tytanu, n-heksanu ani adamantanu. Pamiętaj też, że każda warstwa to dodatkowa grubość na powierzchni, więc przy pomiarach z dokładnością do setnych milimetra rozprowadzaj ją cienko i równo. Przy EinScan SP obok sprayu w grę wchodzi też puder: ta sama idea, cienka matowa warstwa nałożona inaczej.

Znaczniki: ile, jakie i gdzie je kleić

Znaczniki, zwane też markerami, to małe odblaskowe punkty, dzięki którym skaner wie, gdzie jest względem przedmiotu. Przydają się tam, gdzie przedmiot nie ma charakterystycznych cech: na gładkich, płaskich, jednolitych powierzchniach i przy drobnych elementach. Są też obowiązkowe w trybie laserowym Raptora i Raptora Pro.

W zestawach spotkasz dwa rozmiary, 6 mm i 3 mm. Otter Lite i Sermoon S1 dają po 10 sztuk każdego, Otter po 2, a MetroX Pro aż 500 sztuk o średnicy 6 mm. Rigil Lite ma w pudełku także narzędzie do zdejmowania znaczników. Przy pracy na znacznikach zapas z pudełka Ottera to raczej próbka.

Z rozmieszczeniem jest prościej, niż się wydaje:

  • kładź je nieregularnie, nie w równych rzędach, tak żeby w każdym ujęciu było widać co najmniej cztery (tyle wymaga tryb laserowy Raptora),
  • przy dużych częściach przyklej ich więcej, bo w trybie laserowym Raptor Pro obejmuje naraz tylko około 20 cm,
  • nie zasłaniaj znacznikiem detalu, który chcesz zachować,
  • jeśli nie chcesz dotykać przedmiotu, przyklej je na kartonik albo planszę i postaw obok.

Tryb hybrydowy, jeśli skaner go ma, łączy znaczniki z naturalnymi cechami przedmiotu. A w podczerwieni znaczniki można odstawić: Raptor i Sermoon S1 śledzą wtedy geometrię przedmiotu, a Lizard śledzi go wizualnie.

Przygotowany przedmiot to dopiero początek. Kolejność ruchów ze skanerem opisujemy w poradniku Jak skanować w 3D.

Najczęstsze pytania

Czy spray matujący uszkodzi mój przedmiot?

Według opisu sprzedawcy sublimujące spraye ATTBLIME przylegają do powierzchni porowatych i nieporowatych, od tekstyliów i drewna po szkło, metal i plastik, a ABX po odparowaniu nie wymaga czyszczenia. Trwały spray na skrobi ryżowej zmywasz wodą. Przy cennym albo zabytkowym przedmiocie najpierw wypróbuj preparat na niewidocznym fragmencie.

Co zamiast sprayu, jeśli nie chcę niczego nakładać na przedmiot?

Wybierz skaner, który obejdzie się bez sprayu. Otter i Ferret SE skanują czarne i metalowe przedmioty bez preparatu, a Sermoon S1 radzi sobie z nimi w laserze i w podczerwieni. Przy delikatnej powierzchni przyklej znaczniki na kartonik obok przedmiotu i zostaw sam przedmiot w spokoju. Zostają rzeczy przezroczyste i bardzo błyszczące: tu wynik bez preparatu bywa kapryśny, nawet w laserze.

Jaki rozmiar znaczników wybrać: 3 czy 6 mm?

Zestawy skanerów zawierają zwykle oba rozmiary, więc najprościej mieć je pod ręką. Mniejsze znaczniki mieszczą się na małych przedmiotach i wąskich krawędziach, a większe łatwiej wyłapać z dalszej odległości i na dużych częściach. Zacznij od 6 mm i schodź do 3 mm, gdy brakuje miejsca.

Czy suchy szampon zastąpi spray do skanowania?

Bywa używany jako doraźna matowa warstwa, zwłaszcza na włosach i ciemnych powierzchniach. Efekt jest jednak niepewny: ciemne włosy nawet po suchym szamponie wychodzą niedoskonale. Spray do skanowania ma za to podane czasy widoczności i znikania, więc wiesz, ile masz czasu na skan.

Czy znaczniki wystarczą, żeby zeskanować błyszczący przedmiot?

Same znaczniki rozwiązują problem śledzenia, nie problem powierzchni. Pomagają skanerowi odnaleźć się w przestrzeni, ale błyszcząca blacha między nimi dalej może wyjść z dziurami. Przy mocnym połysku sięgnij po spray albo puder, a znaczniki zostaw do łączenia kolejnych skanów.